Yeşil örgüt iklimi literatürünün Türkiye’deki gelişim seyri: Kavramsal ve betimleyici bir inceleme

Yazarlar

DOI:

https://doi.org/10.5281/zenodo.21045074

Anahtar Kelimeler:

Yeşil örgüt iklimi, yeşil örgütsel davranış, çevresel sürdürülebilirlik, örgüt iklimi, Türkiye literatürü

Özet

Bu çalışma, Türkiye’de yeşil örgüt iklimi kavramı etrafında gelişen akademik birikimi kavramsal ve betimleyici bir literatür incelemesi yoluyla değerlendirmeyi amaçlamaktadır. Araştırmada YÖK Ulusal Tez Merkezi, Google Akademik ve Türkiye’de yayımlanmış akademik çalışmalar taranmış; doğrudan “yeşil örgüt iklimi” kavramını temel değişken, aracı değişken veya ölçüm konusu olarak ele alan 12 akademik çalışma incelenmiştir. İnceleme, çalışmaların yayın türü, sektör ve örneklem özellikleri, kullanılan yeşil örgüt iklimi ölçeği ve temel bulguları üzerinden yürütülmüştür. Bulgular, Türkiye’de yeşil örgüt iklimi çalışmalarının başlangıçta turizm sektörü ve yeşil örgütsel davranış ilişkisi etrafında geliştiğini; sonraki yıllarda sağlık sektörü, liderlik, psikolojik güvenlik, iş tatmini, yeşil performans, yeşil insan kaynakları yönetimi ve örgütsel sürdürülebilirlik gibi değişkenlerle genişlediğini göstermektedir. Çalışma, yeşil örgüt ikliminin Türkiye literatüründeki gelişim çizgisini, ölçüm araçlarındaki çeşitlenmeyi ve kavramın örgütsel davranış alanındaki kuramsal konumunu bütüncül biçimde ortaya koymaktadır.

Referanslar

Aggarwal, P., & Agarwala, T. (2025). Green organizational culture: An exploration of dimensions. Global Business Review, 26(4), 1103–1126. https://doi.org/10.1177/09721509211049890

Araç, E. (2025). Yiyecek içecek işletmelerinde yeşil örgüt iklimi algısı ve yeşil örgütsel davranış ilişkisi: Ankara örneği[Yüksek lisans tezi, Kütahya Dumlupınar Üniversitesi].

Ay, C., & Ecevit, Z. (2005). Çevre bilinçli tüketiciler. Akdeniz İİBF Dergisi, 10, 238–263.

Chou, C.-J. (2014). Hotels’ environmental policies and employee personal environmental beliefs: Interactions and outcomes. Tourism Management, 40, 436–446. https://doi.org/10.1016/j.tourman.2013.08.001

Coşkun, F. (2022). Çevre tutkusunun, yeşil dönüştürücü liderliğin, yeşil örgüt ikliminin çevreci çalışan davranışları üzerine etkisi. Journal of Politics, Economy and Management, 5(1), 1–16.

Crane, A. (1995). Rhetoric and reality in the greening of organizational culture. Greener Management International, 12, 49–62.

Dönmez Polat, D. (2017). Sürdürülebilirlik bakış açısı ile işletme. İçinde İşletmelerde sürdürülebilirlik dinamikleri (ss. 33–56). Beta Yayınevi.

Dumont, J., Shen, J., & Deng, X. (2017). Effects of green HRM practices on employee workplace green behavior: The role of psychological green climate and employee green values. Human Resource Management, 56(4), 613–627. https://doi.org/10.1002/hrm.21792

Erarslan, G. (2025). The effect of green transformational leadership on employees’ green behavior and organizational green performance: The serial mediating role of green organizational climate perception and green mindfulness[Master’s thesis, Marmara University].

Erbaşı, A. (2023). Green organizational climate: Measurement scale development and validation to measure green climate structure in organizations. Ege Academic Review, 23(1), 59–74. https://doi.org/10.21121/eab.1086516

Flagstad, I., Johnsen, S.-Å. K., & Rydstedt, L. (2021). The process of establishing a green climate: Face-to-face interaction between leaders and employees in the microsystem. The Journal of Values-Based Leadership, 14(1), 1–28.

Gürlek, M., & Tuna, M. (2018). Reinforcing competitive advantage through green organizational culture and green innovation. The Service Industries Journal, 38(7–8), 467–491. https://doi.org/10.1080/02642069.2017.1402889

Harris, L. C., & Crane, A. (2002). The greening of organizational culture: Management views on the depth, degree and diffusion of change. Journal of Organizational Change Management, 15(3), 214–234. https://doi.org/10.1108/09534810210429273

Karataş, A. (2015). Örgütsel iklimin örgütsel vatandaşlık davranışına etkisi: Bursa ilinde bir araştırma. Çukurova Üniversitesi İİBF Dergisi, 19(1), 47–58.

Kayar, G. (2024). Sağlık çalışanlarının yeşil örgütsel davranışlarının yeşil örgüt iklimi ile ilişkisinin incelenmesi[Yüksek lisans tezi, Trakya Üniversitesi].

Kim, A., Kim, Y., & Han, K. (2019). A cross-level investigation on the linkage between job satisfaction and voluntary workplace green behavior. Journal of Business Ethics, 159(4), 1199–1214. https://doi.org/10.1007/s10551-018-3776-7

Kitchenham, B. (2004). Procedures for performing systematic reviews. Keele, UK, Keele University, 33(2004), 1-26.

Köşker, Z., & Gürer, A. (2020). Sürdürülebilirlik çerçevesinde yeşil örgüt kültürü. Ekonomi İşletme Siyaset ve Uluslararası İlişkiler Dergisi, 6(1), 88–109.

Kuo, S.-Y., & Lin, P.-C. (2020). Determinants of green performance in container terminal operations: A lean management perspective. Journal of Cleaner Production, 275, 123105.

Linnenluecke, M. K., & Griffiths, A. (2010). Corporate sustainability and organizational culture. Journal of World Business, 45(4), 357–366. https://doi.org/10.1016/j.jwb.2009.08.006

Mert, N. (2022). Otel işletmelerinde yeşil örgüt iklimi ve yeşil davranışın iş tatminine etkisi: Muğla örneği [Yüksek lisans tezi, Muğla Sıtkı Koçman Üniversitesi].

Mert, N., & Arıkan Saltık, I. (2023). Otel işletmelerinde yeşil örgüt iklimi ve yeşil davranışın iş tatminine etkisi: Muğla örneği. Pamukkale Üniversitesi İşletme Araştırmaları Dergisi, 10(2), 592–614. https://doi.org/10.47097/piar.1284920

Milliman, J., & Clair, J. (1996). Best environmental HRM practices in the US. In W. Wehrmeyer (Ed.), Greening people: Human resource and environmental management (pp. 49–74). Greenleaf Publishing.

Mirchandani, D., & Ikerd, J. (2008). Building and maintaining sustainable organizations. Organization Management Journal, 5, 40–51.

Naz, S., Jamshed, S., Nisar, Q. A., & Nasir, N. (2021). Green HRM, psychological green climate and pro-environmental behaviors: An efficacious drive towards environmental performance in China. Current Psychology.

Norton, T. A., Parker, S. L., Zacher, H., & Ashkanasy, N. M. (2012). On the importance of pro-environmental organizational climate for employee green behavior. Industrial and Organizational Psychology, 5(4), 497–500.

Norton, T. A., Zacher, H., & Ashkanasy, N. M. (2014). Organisational sustainability policies and employee green behaviour: The mediating role of work climate perceptions. Journal of Environmental Psychology, 38, 49–54. https://doi.org/10.1016/j.jenvp.2013.12.008

Norton, T. A., Zacher, H., & Ashkanasy, N. M. (2015). Pro-environmental organizational culture and climate. In J. L. Robertson & J. Barling (Eds.), The psychology of green organizations (pp. 322–348). Oxford University Press.

Norton, T. A., Zacher, H., Parker, S. L., & Ashkanasy, N. M. (2017). Bridging the gap between green behavioral intentions and employee green behavior: The role of green psychological climate. Journal of Organizational Behavior, 38(7), 996–1015.

Özalp, Ö. (2019). Otel çalışanlarının yeşil örgüt iklimi algılarının yeşil örgütsel davranışları üzerine etkisi [Yüksek lisans tezi, Selçuk Üniversitesi].

Özalp, Ö., & Erbaşı, A. (2021). Yeşil örgüt iklimi algısının yeşil örgütsel davranış üzerine etkisi. Dokuz Eylül Üniversitesi İşletme Fakültesi Dergisi, 22(1), 43–73. https://doi.org/10.24889/ifede.768115

Page, M. J., McKenzie, J. E., Bossuyt, P. M., Boutron, I., Hoffmann, T. C., Mulrow, C. D., ... & Moher, D. (2021). The PRISMA 2020 statement: an updated guideline for reporting systematic reviews. bmj, 372.

Roscoe, S., Subramanian, N., Jabbour, C. J. C., & Chong, T. (2019). Green human resource management and the enablers of green organisational culture: Enhancing a firm’s environmental performance for sustainable development. Business Strategy and the Environment, 28(5), 737–749. https://doi.org/10.1002/bse.2277

Senem, Ç. (2024). Sürdürülebilir liderliğin psikolojik güvenlik algısına etkisinde yeşil örgüt ikliminin aracı rolü[Yüksek lisans tezi, İstanbul Esenyurt Üniversitesi].

Tepe Küçükoğlu, M. (2014). Sürdürülebilirlik ve yeşil yenilik perspektifinde Türk işletmelerinin incelenmesi [Doktora tezi, İstanbul Üniversitesi].

Toker, A. (2022). Bir araştırma metodolojisi olarak sistematik literatür incelemesi: Meta-sentez yöntemi. Anadolu Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi, 22(Özel Sayı 2), 313-340.

Yeşiltaş, M. D., & Özer Topaloğlu, E. (2021). Yeşil örgüt ikliminin yeşil örgütsel davranış üzerine etkisinde psikolojik sahiplenmenin aracı rolü. H. Kapu (Ed.), 29. Ulusal Yönetim ve Organizasyon Kongresi bildiriler kitabı içinde (ss. 38–46). Kafkas Üniversitesi.

Yıldırım, B. Ç. (2026). Yeşil İKY ve yeşil yönetimin sürdürülebilirlik ve performansa etkisinde yeşil örgüt iklimi ve yeşil inovasyonun aracı rolü [Yüksek lisans tezi, Sakarya Uygulamalı Bilimler Üniversitesi].

Yıldız, A. (2022). Bir araştırma metodolojisi olarak sistematik literatür taramasına genel bakış. Anadolu Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi, 22(Özel Sayı 2), 367-386.

Zientara, P., & Zamojska, A. (2018). Green organizational climates and employee pro-environmental behavior in the hotel industry. Journal of Sustainable Tourism, 26(7), 1142–1159.

İndir

Yayınlanmış

2026-06-30

Nasıl Atıf Yapılır

MIKIEVA, S., SEVGİLİ, Şerafettin, & ALAY, H. K. (2026). Yeşil örgüt iklimi literatürünün Türkiye’deki gelişim seyri: Kavramsal ve betimleyici bir inceleme. Sosyal Bilimler Akademik Gelişim Dergisi (SOBAG), 4(1), 69–86. https://doi.org/10.5281/zenodo.21045074

Sayı

Bölüm

Makaleler